Nobelprijskandidaat Stefan Hertmans worstelde jarenlang met faalangst: "Ik heb me moeten bevrijden"

In dit artikel:

Stefan Hertmans bundelt in ‘Smeltwater en middagzon’ tien jaar persoonlijke journalen. Hij werkte anderhalf jaar aan het manuscript, dat hij jarenlang op harde schijven had bewaard. Nadat hij na zijn vorige roman geen nieuwe grote roman in het vooruitzicht zag, besloot hij de aantekeningen te herwerken tot een boek.

De Nobelprijskandidaat, bekend van onder meer ‘Oorlog en terpentijn’, beschrijft daarin niet alleen zijn literaire ontwikkeling, maar ook zijn faalangst, mislukte boeken en een langdurige innerlijke strijd. Hij wilde eerlijk terugkijken zonder neerbuigend te worden tegenover zijn jongere zelf, aan wie hij naar eigen zeggen zijn huidige schrijverschap te danken heeft.

Hertmans schrijft ook over eenzaamheid, die volgens hem kan ontstaan doordat een schrijver zich tijdelijk buiten de gemeenschap plaatst. Belangrijke levensgebeurtenissen, zoals een nieuwe liefde, de geboorte van een kind en de aankoop van een huis, hielpen hem geleidelijk opener te worden. Daarnaast rekent hij af met de schaamte over zijn eenvoudige afkomst en ziet hij die achtergrond uiteindelijk als een belangrijke bron van zijn ontwikkeling.

Volgens Hertmans overstijgen de persoonlijke journalen het individuele. Aantekeningen over lezen, schrijven en het dagelijks leven groeien soms uit tot essays of gedichten en kunnen herkenning oproepen bij lezers. Anders dan een dagboek draait een journaal voor hem niet om gebeurtenissen of plot, maar om de kracht van zinnen en het uitproberen van verschillende literaire vormen.